ACC BÌNH DƯƠNG

Tính mới của kiểu dáng công nghiệp được xác định dựa trên việc so sánh với các thiết kế đã được công bố trước đó. Nếu kiểu dáng có sự khác biệt đáng kể so với những thiết kế đã tồn tại, nó được xem là có tính mới và đủ điều kiện để bảo hộ. Dưới đây ACC Bình Dương sẽ giải thích chi tiết.

1. Tính mới của kiểu dáng công nghiệp là gì?

Theo Điều 65 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, một kiểu dáng công nghiệp được coi là có tính mới nếu chưa bị bộc lộ công khai ở trong nước hoặc trên thế giới trước ngày nộp đơn đăng ký hoặc trước ngày ưu tiên trong trường hợp đơn được hưởng quyền ưu tiên.

Cụ thể kiểu dáng công nghiệp có tính mới khi:

• Không trùng hoặc không tương tự đáng kể với bất kỳ kiểu dáng nào đã được công bố rộng rãi trước đó.
• Có sự khác biệt đáng kể về hình dáng bên ngoài, đường nét, kiểu thiết kế so với những kiểu dáng đã tồn tại.
• Chưa bị công khai dưới bất kỳ hình thức nào như thông qua quảng cáo, trưng bày, sử dụng rộng rãi trong sản xuất, kinh doanh hoặc đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Mặc dù nguyên tắc chung là một kiểu dáng đã bị công khai trước ngày nộp đơn sẽ không được coi là mới, nhưng có một số ngoại lệ, trong đó kiểu dáng vẫn có thể được công nhận có tính mới nếu đáp ứng điều kiện nộp đơn đăng ký trong vòng 06 tháng kể từ ngày công bố. Các trường hợp này bao gồm:

• Kiểu dáng bị công bố ngoài ý muốn của người có quyền đăng ký, ví dụ như bị rò rỉ hoặc bị người khác công khai mà không có sự đồng ý của chủ thể quyền.
• Kiểu dáng được công bố bởi chính chủ sở hữu dưới dạng báo cáo khoa học, bài nghiên cứu hoặc các tài liệu học thuật.
• Kiểu dáng được trưng bày tại triển lãm quốc gia hoặc quốc tế chính thức hoặc được công nhận là chính thức.

Để đảm bảo tính mới, doanh nghiệp cần thực hiện tra cứu kiểu dáng kỹ lưỡng trước khi nộp đơn đăng ký, đồng thời lưu ý các quy định pháp luật để tránh mất quyền bảo hộ do công bố trước thời điểm đăng ký.

2. Pháp luật quy định thế nào về tính mới của kiểu dáng công nghiệp

Theo khoản 2 Điều 65 Luật Sở hữu trí tuệ, một kiểu dáng công nghiệp được coi là có tính mới nếu chưa bị bộc lộ công khai hoặc có sự khác biệt đáng kể so với các kiểu dáng đã có trước đó. Cụ thể, kiểu dáng công nghiệp không được coi là mới nếu sự khác biệt chỉ nằm ở những đặc điểm tạo dáng không dễ nhận biết, ghi nhớ và không đủ để phân biệt tổng thể hai kiểu dáng.

– Khi nào kiểu dáng công nghiệp không được coi là có tính mới?
Một kiểu dáng công nghiệp sẽ không được coi là có tính mới nếu rơi vào các trường hợp sau:

• Hai kiểu dáng có sự khác biệt nhưng không đáng kể, không đủ để phân biệt tổng thể.
• Kiểu dáng đã bị bộc lộ công khai mà không có ràng buộc về bảo mật.

– Phân tích thêm một số trường hợp ngoại lệ
Pháp luật cũng quy định một số trường hợp kiểu dáng công nghiệp mặc dù đã bị công bố nhưng vẫn được coi là có tính mới nếu đáp ứng điều kiện nộp đơn trong vòng 06 tháng kể từ ngày công bố. Các trường hợp này bao gồm:

• Kiểu dáng bị công bố bởi người khác mà không có sự cho phép của chủ thể có quyền đăng ký.
• Kiểu dáng được chính người có quyền đăng ký công bố dưới dạng báo cáo khoa học.
• Kiểu dáng được trưng bày tại triển lãm quốc gia của Việt Nam hoặc triển lãm quốc tế chính thức hay được thừa nhận là chính thức.

Ví dụ: Giả sử một công ty thiết kế một mẫu ghế có kiểu dáng mới nhưng vô tình bị rò rỉ hình ảnh lên mạng trước khi đăng ký bảo hộ. Nếu công ty này nộp đơn đăng ký trong vòng 06 tháng kể từ ngày hình ảnh bị công bố, thì kiểu dáng đó vẫn có thể được công nhận là có tính mới theo quy định pháp luật.

Việc xác định tính mới của kiểu dáng công nghiệp cần căn cứ vào quy định pháp luật hiện hành. Ngoài các tiêu chí chung, doanh nghiệp cần lưu ý các trường hợp ngoại lệ để đảm bảo quyền lợi khi đăng ký bảo hộ.

>>> Mời bạn xem thêm So sánh sáng chế và kiểu dáng công nghiệp chi tiết

3. Điều kiện xác định tính mới của kiểu dáng công nghiệp

Một kiểu dáng công nghiệp được coi là có tính mới nếu đáp ứng các điều kiện sau:

• Có đặc điểm độc đáo, khác biệt rõ rệt so với những kiểu dáng đã tồn tại trước đó. Sự khác biệt có thể thể hiện qua hình dáng, đường nét, hoa văn, màu sắc hoặc sự kết hợp giữa các yếu tố này.
• Không trùng lặp với nguồn thông tin tối thiểu bắt buộc, tức là không xuất hiện trong các tài liệu công khai trước đó hoặc đã được đăng ký bảo hộ.
• Sự khác biệt được đánh giá tổng thể bằng mắt thường, nghĩa là khi so sánh kiểu dáng mới với các thiết kế đã tồn tại, người quan sát có thể dễ dàng nhận thấy sự khác biệt đáng kể về hình thức bên ngoài.

Ví dụ: Nếu một mẫu áo sơ mi truyền thống có cổ đứng, tay dài và form dáng cứng nhắc, trong khi kiểu dáng mới được thiết kế với cổ trễ, tay ngắn, chất liệu xuyên thấu và họa tiết độc đáo, thì sự khác biệt này đủ để tạo ra tính mới.

Kiểu dáng công nghiệp sẽ không được coi là mới nếu:

• Đã bị bộc lộ công khai trước đó thông qua sản xuất, kinh doanh hoặc được mô tả chi tiết trong sách báo, tài liệu, báo cáo.
• Đã được công bố trên các phương tiện truyền thông, internet hoặc trưng bày tại các triển lãm trước ngày nộp đơn đăng ký.
• Đã từng được tiết lộ dưới bất kỳ hình thức nào, bao gồm mô tả bằng văn bản, giới thiệu sản phẩm hoặc trưng bày trước công chúng.

Ví dụ: Nếu một nhà thiết kế thời trang cho người mẫu mặc một mẫu váy độc đáo tại một cuộc thi và mẫu váy này được đăng tải rộng rãi trên tạp chí hoặc trang web thời trang, thì sau đó, mẫu váy này sẽ không còn đủ điều kiện để đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp.

Thời điểm xác định tính mới:

• Thời điểm bộc lộ phải trước ngày nộp đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp hoặc trước ngày ưu tiên nếu có.
• Nếu một kiểu dáng đã bị công bố, đơn đăng ký cần được nộp trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày công bố để tránh mất tính mới.

Ví dụ: Một công ty giới thiệu mẫu giày thể thao mới vào ngày 20/03/2023 tại một sự kiện. Nếu muốn bảo hộ kiểu dáng này, họ cần nộp đơn đăng ký trước ngày 20/09/2023, nếu nộp sau thời hạn này, kiểu dáng có thể không được công nhận là mới nữa.

4. Vi phạm tính mới của kiểu dáng công nghiệp bị xử lý như thế nào?

Theo Điều 126 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, hành vi vi phạm quyền đối với kiểu dáng công nghiệp bao gồm:

• Sử dụng trái phép kiểu dáng công nghiệp đã được bảo hộ, hoặc kiểu dáng không khác biệt đáng kể với kiểu dáng được bảo hộ, mà không có sự cho phép của chủ sở hữu trong thời hạn hiệu lực của văn bằng bảo hộ.
• Sử dụng kiểu dáng công nghiệp mà không thực hiện nghĩa vụ trả tiền đền bù theo quy định về quyền tạm thời.
• Sao chép, bắt chước kiểu dáng đã được cấp văn bằng bảo hộ, kể cả những kiểu dáng có tính tương tự nhưng vẫn giữ nguyên tính nguyên gốc, đều bị xem là hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Nếu một kiểu dáng công nghiệp bị phát hiện không đáp ứng tính mới nhưng vẫn được cấp văn bằng bảo hộ, cơ quan có thẩm quyền có thể hủy bỏ quyết định cấp đăng ký bảo hộ, khiến chủ sở hữu mất quyền độc quyền đối với kiểu dáng đó. Khi đó, bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào cũng có thể sử dụng kiểu dáng mà không cần xin phép.

Tùy theo mức độ vi phạm, cá nhân hoặc tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt hành chính, bồi thường thiệt hại hoặc chịu các chế tài dân sự khác. Vì vậy, để tránh vi phạm tính mới, người đăng ký kiểu dáng cần thực hiện tra cứu kỹ lưỡng trước khi nộp đơn nhằm đảm bảo kiểu dáng của mình là hoàn toàn mới và có thể bảo hộ hợp pháp.

>>> Tham khảo [Giải đáp] Thời gian bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

5. Câu hỏi thường gặp

Tại sao tính mới lại quan trọng đối với kiểu dáng công nghiệp?

Vì đây là một trong những điều kiện bắt buộc để được bảo hộ, giúp đảm bảo thiết kế không bị sao chép từ những sản phẩm đã có trước đó.

Làm thế nào để kiểm tra tính mới của kiểu dáng công nghiệp?

Có thể tra cứu thông tin trên cơ sở dữ liệu sở hữu công nghiệp hoặc nhờ chuyên gia tư vấn pháp lý hỗ trợ trong quá trình kiểm tra.

Nếu một kiểu dáng đã được đăng ký ở nước ngoài, có được coi là mất tính mới tại Việt Nam không?

Nếu kiểu dáng đó đã được công khai trước ngày nộp đơn tại Việt Nam, có thể bị xem là không còn tính mới theo quy định pháp luật.

Tính mới của kiểu dáng công nghiệp là điều kiện tiên quyết để được cấp văn bằng bảo hộ. Do đó, trước khi đăng ký, chủ sở hữu cần tìm hiểu kỹ các quy định pháp luật cũng như tiến hành tra cứu để đảm bảo kiểu dáng của mình không bị trùng hoặc tương tự với những thiết kế đã được công bố trước đó. Liên hệ ACC Bình Dương nếu bạn cần thông tin chi tiết.