Việc hiến đất làm đường để tách thửa không chỉ đơn giản là một nghĩa vụ pháp lý mà còn là hành động góp phần thúc đẩy sự phát triển hạ tầng, làm thay đổi diện mạo của các khu dân cư. Tuy nhiên, dù đây là một hành động tự nguyện, người dân cũng cần nắm vững các quy định và thủ tục pháp lý để đảm bảo quyền lợi và không gặp phải rắc rối. ACC Bình Dương sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về vấn đề này.
1. Hiến đất làm đường để tách thửa là gì?
Hiện nay luật chưa có quy định giải thích về khái niệm “hiến đất làm đường” là gì. Tuy nhiên, có thể hiểu rằng hiến đất làm đường là hành động mà cá nhân hoặc tổ chức tự nguyện nhường một phần quyền sử dụng đất của mình cho Nhà nước nhằm phục vụ cho việc xây dựng hoặc mở rộng các tuyến giao thông mà không yêu cầu bồi thường hoặc hỗ trợ tài chính.
Khi tiến hành tách thửa đất, nếu việc này yêu cầu mở rộng các tuyến đường giao thông hoặc xây dựng hạ tầng, chủ sở hữu đất có thể tự nguyện hiến một phần đất của mình để phục vụ cho các dự án này. Tuy nhiên, việc hiến đất phải tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến đất đai, bảo vệ môi trường và đảm bảo quyền lợi của các bên có liên quan.
Trong trường hợp hiến đất cho mục đích tách thửa, chủ đất sẽ nhận được khoản bồi thường từ Nhà nước hoặc từ các cá nhân, tổ chức hưởng lợi từ việc hiến đất. Khoản bồi thường này sẽ được tính toán hợp lý, thanh toán đầy đủ và đúng thời gian quy định bởi pháp luật Việt Nam.
2. Điều kiện hiến đất làm đường để tách thửa
Ngoài các quy định chung về tách thửa đất tại điều 220 Luật đất đai 2024, mỗi tỉnh thành đều có các quy định riêng biệt về việc tách thửa, đặc biệt là liên quan đến việc hình thành lối đi vào các thửa đất mới sau khi tách.
Các điều kiện bao gồm diện tích và kích thước tối thiểu của từng thửa đất sau khi tách, các trường hợp không được phép tách thửa, cũng như các yêu cầu khác tùy theo từng địa phương. Ví dụ:
Tại Hà Nội, theo Điều 5, khoản 2 của Quyết định 20/2017/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội, khi tách thửa mà các thửa đất mới không có đường giao thông hiện hữu, người sử dụng đất sẽ phải tự tạo lối đi. Cụ thể:
- Đối với khu vực các xã, mặt cắt ngang của lối đi phải có kích thước tối thiểu 2 mét.
- Đối với các phường, thị trấn và các xã giáp ranh, kích thước mặt cắt ngang lối đi phải đạt ít nhất 1 mét.
Các thửa đất sau khi tách cũng phải đáp ứng các yêu cầu khác theo Quyết định số 20/2017/QĐ-UBND.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, việc hiến đất làm đường để tách thửa được quy định tại điểm c, khoản 1, Điều 5 của Quyết định 60/2017/QĐ-UBND. Quy định này yêu cầu việc hình thành đường giao thông khi tách thửa phải căn cứ vào quy hoạch xây dựng và cơ sở hạ tầng, đồng thời phải tuân thủ các hướng dẫn của cơ quan chuyên môn trước khi thực hiện tách thửa.
Tại Hải Phòng, điều này được quy định tại khoản 2, Điều 5 của Quyết định 1394/2015/QĐ-UBND. Tương tự như tại TP. Hồ Chí Minh, việc hình thành đường giao thông khi tách thửa ở Hải Phòng phải tuân theo quy hoạch xây dựng và cơ sở hạ tầng, cũng như phải được sự đồng thuận và hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
>>>> Xem thêm bài viết: Thủ tục tách thửa đất thổ cư theo quy định mới
3. Quy trình hiến đất làm đường để tách thửa
Theo Điều 459 Bộ luật Dân sự 2015, việc đăng ký xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền sử dụng đất liền kề phải tuân theo quy trình và thủ tục cụ thể. Việc hiến đất làm đường sẽ chỉ được hoàn tất khi có quyết định từ cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và thu hồi phần đất hiến, sau đó chuyển phần đất này thành đất công. Cụ thể:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Trước khi tiến hành hiến đất, chủ thể cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu sau:
- Đơn đề nghị tách thửa đất theo mẫu số mẫu số 01/ĐK được quy định trong Nghị định 101/2024/NĐ-CP.
- Bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ/Sổ hồng).
- Bản sao có công chứng hoặc chứng thực của CCCD hoặc giấy tờ tùy thân khác của chủ thể yêu cầu tách thửa. Trong trường hợp đất là tài sản của hộ gia đình, cần có đầy đủ chữ ký đồng ý của các thành viên và CCCD của họ.
Bước 2: Nộp hồ sơ
Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, người yêu cầu hiến đất làm đường sẽ nộp hồ sơ tại các cơ quan sau:
- Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất cần tách: Áp dụng với trường hợp đất thuộc địa giới hành chính của xã, phường hoặc thị trấn. Thường được lựa chọn khi muốn giải quyết hồ sơ nhanh gọn tại địa phương.
- Trung tâm hành chính công hoặc bộ phận một cửa cấp huyện: Dành cho trường hợp đất thuộc thẩm quyền cấp huyện. Người dân có thể lựa chọn cơ quan này để nộp hồ sơ nếu muốn giải quyết trực tiếp ở cấp huyện.
- Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại địa phương, hoặc nếu không có chi nhánh thì nộp trực tiếp tại Văn phòng đăng ký đất đai.
Hồ sơ có thể nộp trực tiếp, qua đường bưu điện hoặc qua hệ thống trực tuyến của trung tâm hành chính công của tỉnh.
Bước 3: Xử lý và kiểm tra hồ sơ
Cơ quan có thẩm quyền sẽ tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ. Nếu hồ sơ thiếu sót hoặc không hợp lệ, cơ quan sẽ liên hệ để yêu cầu sửa đổi, bổ sung. Cơ quan có thể liên lạc qua bưu điện, điện thoại hoặc email tùy theo quy định của từng địa phương.
Bước 4: Thực hiện thủ tục hiến đất
Sau khi hồ sơ được xác nhận hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành các thủ tục để tiếp nhận phần đất hiến, chuyển đổi nó thành đất công. Quy trình này có thể bao gồm các bước như thông báo cho các bên liên quan, đo đạc lại diện tích đất, lập bản đồ địa chính và công bố quyết định thu hồi đất.
Bước 5: Nhận kết quả và thực hiện công trình
Sau khi hoàn tất thủ tục, kết quả sẽ được trả cho người yêu cầu trong vòng 03 ngày làm việc kể từ khi có quyết định giải quyết. Tổng thời gian xử lý hồ sơ thông thường là không quá 15 ngày làm việc, nhưng có thể kéo dài đến 25 ngày đối với các khu vực khó khăn, vùng sâu, vùng xa. Sau khi hoàn tất thủ tục, chủ thể sẽ thực hiện các công trình đường giao thông công cộng theo quy định.
>>>> Xem thêm bài viết: Quyết định 60/2017/QĐ-UBND về tách thửa
4. Một số tỉnh hướng dẫn thủ tục hiến đất làm đường để tách thửa
Các tỉnh thành khác nhau có những quy định riêng về thủ tục hiến đất làm đường để tách thửa, giúp người dân dễ dàng thực hiện việc tách thửa khi đã hiến một phần đất cho công trình công cộng. Dưới đây là một số hướng dẫn của các địa phương về quy trình này:
- Cần Thơ
Theo điều 5 Quyết định 05/2017/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ, trong trường hợp người sử dụng đất đã hiến đất để thực hiện các công trình trên địa bàn thành phố, diện tích đất còn lại không đủ diện tích tối thiểu để tách thửa, Ủy ban nhân dân quận, huyện sẽ xem xét, giải quyết từng trường hợp cụ thể.
Điều này đảm bảo rằng, dù đất còn lại sau khi hiến không đủ điều kiện tách thửa theo diện tích tối thiểu, người dân vẫn có thể thực hiện thủ tục tách thửa với sự xem xét đặc biệt từ cơ quan chức năng.
- Long An
Tại tỉnh Long An, theo điều 8 Quyết định 75/2019/QĐ-UBND, các trường hợp hiến đất trước đây để thực hiện các công trình sẽ được xem xét giải quyết trong trường hợp đất còn lại không đủ diện tích tối thiểu để tách thửa. UBND cấp huyện có trách nhiệm xem xét và giải quyết cụ thể các trường hợp này, đảm bảo quyền lợi cho người sử dụng đất, đồng thời giúp việc thực hiện các dự án công trình không bị ảnh hưởng.
- Quảng Nam
Điều 16 Quyết định 15/2020/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Nam quy định rằng, nếu trước đây người sử dụng đất đã hiến đất để thực hiện công trình công cộng, nhưng diện tích đất còn lại không đủ diện tích tối thiểu để tách thửa, thì thửa đất còn lại vẫn có thể được phép tách thửa nếu đáp ứng các yêu cầu về diện tích tối thiểu, chiều rộng mặt tiền, chiều sâu thửa đất theo quy định.
Quyết định này giúp người dân tại Quảng Nam giải quyết vấn đề khi diện tích đất còn lại không đủ để thực hiện tách thửa theo các tiêu chuẩn thông thường, nhưng vẫn tạo điều kiện cho việc tách thửa sau khi hiến đất.
Những quy định này của các tỉnh, thành phố giúp người dân có thể thực hiện tách thửa đất dù đã hiến một phần đất cho công trình công cộng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển hạ tầng và các dự án giao thông tại địa phương.
>>>> Xem thêm bài viết: Thủ tục tách thửa hoặc hợp thửa đất theo quy định mới
5. Các câu hỏi thường gặp
Có quy định nào cấm người dân hiến đất làm đường nhằm mục đích phân lô tách thửa hay không?
Không. Việc hiến đất làm đường không phải là hành động bị cấm. Tuy nhiên, việc phân lô, tách thửa phải tuân theo quy định của từng địa phương và phải đáp ứng các điều kiện về diện tích, kích thước thửa đất sau khi tách.
Hiến đất làm đường có ảnh hưởng đến việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không?
Có. Việc hiến đất làm đường có thể ảnh hưởng đến diện tích đất còn lại của chủ đất. Do đó, khi tách thửa, cần đảm bảo rằng thửa đất mới đáp ứng các điều kiện về diện tích tối thiểu và các yêu cầu khác theo quy định của pháp luật và địa phương để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Hiến đất làm đường có phải chịu nghĩa vụ tài chính gì không?
Không. Việc hiến đất làm đường là hành động tự nguyện, do đó chủ đất không phải chịu nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nếu có thỏa thuận với các bên liên quan, chủ đất có thể nhận được hỗ trợ hoặc bồi thường theo thỏa thuận.
Nhìn chung, việc hiến đất làm đường để tách thửa là bước đi cần thiết để nâng cao chất lượng sống và phát triển cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, để đảm bảo rằng mọi việc diễn ra thuận lợi và đúng pháp luật, người dân cần hiểu rõ các yêu cầu và quy trình liên quan. Hãy liên hệ ngay ACC Bình Dương nếu bạn cần giúp đỡ.
Để lại một bình luận